Η Καθαρά Δευτέρα γιορτάζεται σε όλη την Κύπρο και την Ελλάδα και είναι κινητή γιορτή, η οποία εξαρτάται από την ημερομηνία του Πάσχα. Συγκεκριμένα πέφτει κάθε χρόνο στο ξεκίνημα της 7ης εβδομάδας, δηλαδή 48 μέρες πριν το Ελληνορθόδοξο Πάσχα και προφανώς πάντοτε ημέρα Δευτέρα. Η Καθαρά Δευτέρα είναι η αρχή της Σαρακοστής για την Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημαίνει και το τέλος των Αποκριών. Η μέρα αυτή ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί “καθαρίζονται” πνευματικά και σωματικά καθώς είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.

Κύριο έθιμο της Καθαράς Δευτέρας είναι το πέταγμα του χαρταετού, το οποίο συμβολίζει το πέταγμα της ανθρώπινης ψυχής προς τον ουρανό και το Θεό. Μάλιστα οι άνθρωποι παλιότερα πίστευαν ότι όσο πιο ψηλά πετάξει ο χαρταετός τόσο πιο πιθανό ήταν ο Θεός να εισακούσει τις προσευχές τους και να τις πραγματοποιήσει.

Το μενού της Καθαράς Δευτέρας περιλαμβάνει μόνο νηστήσμα εδέσματα όπως η λαγάνα, δηλαδή άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα, ταραμάς, χαλβάς, θαλασσινά, λαχανικά, ελιές και φασολάδα χωρίς λάδι.